Platforma do bezpłatnego i samodzielnego self-publishingu!
Publikuj tu swoje teksty: powieści, opowiadania, poradniki, pamiętniki, wiersze ...
Palma, jajko i śmigus w praktykach wielkanocnych ludu polskiego
Franciszek Gawełek
Kategorie: Historia. Kultura, sztuka. Przyroda, rośliny, zwierzęta.
Rok wydania lub ukończenia: 1911 | E-book dostępny u nas od: 2016-11-12
Średnia ocena: 4.22 | Liczba ocen: 45
Liczba pobrań: 55
Magiczny, fascynujący świat pogańskich obrzędów, które przejęło chrześcijaństwo. Okazuje się, że wszystkie trzy atrybuty Świąt Wielkanocnych: palma, jajko i śmigus pojawiły się w kulturze wiele tysięcy lat temu. Dzięki tej publikacji dowiesz się jaki był ich sens i znaczenie – dlaczego były ważne. Nie tylko w Polsce ale także w innych krajach Europy i świata. Zobaczysz jak wiele różnorodnych, często bardzo oryginalnych obrzędów było z nimi związanych. Książka ta ukazała się drukiem ponad 100 lat temu co tylko zwiększa jej atrakcyjność dla współczesnego czytelnika.

Wśród starych, zakurzonych książek sprzed ponad wieku, dziś trudno dostępnych, bo w oryginale niskonakładowych i – jakbyśmy teraz powiedzieli – niszowych, znajdują się często „perełki”. Taką jest książeczka Franciszka Pawełka pt. „Palma, jajko i śmigus w praktykach wielkanocnych ludu polskiego”. Jest to etnograficzna praca napisana w 1911 r. i poświęcona trzem tytułowym symbolom wielkanocnym.

Znajdziemy tu nie tylko szczegółowe omówienie źródeł tych tradycji, tkwiących w starożytności i pogaństwie, ale także bogaty zbiór zwyczajów wielkanocnych praktykowanych nie tylko w granicach etnicznych Polski sprzed pierwszej wojny światowej, ale wśród narodów sąsiednich. Dowiemy się też, w jaki sposób ewoluowały, bądź też całkowicie zmieniały postać prastare kulty drzewa (związanego z palmą), jajka oraz śmigusa (związanego z kultem wody i ognia). Książeczka jest – chciałoby się powiedzieć – urokliwa, choćby ze względu na styl języka, ale i dlatego, że okiem etnografa z początku XX wieku można zobaczyć najstarsze wierzenia Sumerów, Persów, Hindusów, Egipcjan, czy Rzymian w postaci bardzo zwięzłej i zawężonej do trzech symboli. Choć jest to praca typowo naukowa (zawiera mnóstwo przypisów, cytatów i bibliograficznych odniesień), to jej treść z pewnością zainteresuje nie tylko specjalistów i warto, by szersze grono czytelników się z nią zapoznało. Przedstawiamy więc obszerne fragmenty książeczki, z której usunięto większość cytatów i przypisów niezbędnych specjalistom. Dla zachowania atmosfery epoki autora zachowana została pisownia oraz czcionka zbliżona do druków tamtych czasów. Tekst jest podzielony na cztery części: ogólne wprowadzenie oraz trzy rozdziały – każdy z osobna poświęcony jednemu z tytułowych symboli wielkanocnych. Przed tym dodaliśmy kilka zdań o Franciszku Gawełce – to bardzo ciekawa, przedwcześnie zmarła, postać. Profesjonalistom zapewne świetnie znana, ale nam laikom należy się kilka słów.

Po tej lekturze „Palmy, jajka i śmigusa” nie sposób nie zadać sobie pytania, w jakki sposób dzisiaj obchodzimy święta wielkanocne? Niektóre ze zwyczajów opisywanych przez Gawełka są ciągle kultywowane, inne zaś zmieniły z czasem formę a niekiedy i symbolikę, bądź też całkiem odeszły w zapomnienie. Istnieje też całe bogactwo innych – regionalnych i rodzinnych – zwyczajów związanych (albo i nie!) z tymi trzema symbolami. Ich przypomnienie, lub odnalezienie pozostawiamy Czytelnikom.

 

Nota. Ten e-book znajduje się w domenie publicznej.
Osoba, która go udostępniła to: Jacek Chołoniewski

Recenzje
Niezłe dla czytających po raz pierwszy o tym temacie
( 2016-04-08 06:03:55 )
Autor: KKW
Temat genezy obrzędów i zwyczajów wpajanych nam kiedyś jako rzekomo tylko i wyłącznie chrześcijańskie, a w rzeczywistości zaadoptowanych ze znacznie wcześniejszych wierzeń jest bardzo ciekawy. Książka niezła dla tych, którzy dowiadują się o tym po raz pierwszy. Dla znających nieco temat, opisy są zbyt płytkie. Lepsze będą nowsze i dokładniejsze opracowania.
Taki sobie
( 2016-03-07 10:24:52 )
Autor: promyk
Jak dla mnie to średnie
Bardzo ciekawa
( 2015-03-24 21:36:51 )
Autor: beacuk77
Obyty i oczytany autor próbuje przedstawić pochodzenie głównych symboli Wielkanocy. Co prawda książka mogłaby być dłuższa oraz niektóre tematy pogłęgione, ale trudno oczekiwać więcej od kogoś, kto już dawno grzeje łono Abrahama:-)
Ciekawa
( 2015-03-16 10:24:20 )
Autor: Tośka
Moim zdaniem trochę brakuje szczegółów, ale i tak polecam.
Warto przeczytać
( 2015-03-06 09:50:32 )
Autor: zdzich1958
Książka ciekawa szczególnie dla osób które są zainteresowane tradycją, pochodzeniem tradycji ludowych. Przeciętny Kowalski pielęgnuje zwyczaje ,często nie wiedząc czemu to czyni.
ciekawe
( 2015-01-14 19:08:37 )
Autor: Regina
stare tradycje warto znać
Bardzo interesująca publikacja.
( 2014-08-04 17:30:47 )
Autor: Kazimierz
Przydatne
( 2014-04-13 09:48:06 )
Autor: Monika
Ciekawe informacje, chociaż czuję niedosyt. Pewnie dlatego, że są tu tylko fragmenty tekstu.
Bardzo, bardzo ciekawe
( 2014-03-10 19:44:18 )
Ciekawa
( 2013-09-20 10:17:02 )
Autor: Danka
Wiele interesujących informacji. Polecam.
przydatna
( 2013-06-05 01:37:45 )
Autor: mgluchaster
Znakomita
( 2013-04-14 11:28:12 )
Autor: Kasia
bardzo ciekawe, nikt już nie pamięta skąd niktóre obyczaje sie wzięły. Cikawe przypomninie.
( 2013-04-11 15:05:41 )
Autor: KP
Przystępne ale tylko powierzchowne liźnięcie tematu
( 2013-04-09 10:25:19 )
Autor: Paweł
"Bardzo dobrze się czyta. Język z początku XX w. jest odświeżający i powoduje, że książka opisująca dawne wierzenia nabiera autentyczności i przekaz jest wiarygodny. W moim odczuciu trochę brakuje szczegółów jakiegoś szerszego opisu zwyczajów. Jest w tekście kilka odwołań do źródeł do których ostęp jest utrudniony jeśli nie niemożliwy. Tak czy siak polecam gorąco."
super
( 2013-04-07 22:05:05 )
Dobra
( 2013-04-02 11:33:17 )
Bardzo dobra, wiele informacji w "małej" publikacji. Ciekawe legendy i wierzenia. Polecam
ciekawa pozycja
( 2013-04-02 11:25:35 )
Autor: Marta
Ciekawa publikacja udostępniona w odpowiednim momencie
( 2013-03-28 10:03:09 )
Autor: Joanna
dla Wydawnictwa -- zwracam Państwu uwagę na błąd we wstępie (dokonany najprawdopodobniej przez autokorektę): strona 4, wers 3, błędne nazwisko autora (Gawełek zmienił się w Pawełka)
wiele naprawdę ciekawych informacji
( 2013-03-21 12:14:46 )
Autor: jch
jeden z licznych przykładów: wyjaśnienie co to jest "inkluz"